Van den Hoogenband, de FINA en de fijne balans tussen commercie en topsport

Topsport kan niet zonder commercie. Financiële belangen zijn torenhoog en alleen met investeringen en sponsoring vanuit het bedrijfsleven is het mogelijk om de topsport naar een hoger niveau te tillen. Het blijft echter een uitdaging om de balans tussen commerciële en sportieve belangen te vinden. De wereldzwembond FINA lukt dit vrijwel nooit, aldus groot criticaster en voormalig topzwemmer Pieter van den Hoogenband. Eén ding is zeker, je kunt Van den Hoogenband beter niet tegen je hebben.

Vroege ochtenden in Beijing
Al in 2006 toen Van den Hoogenband nog actief was als topzwemmer, voerde hij uitgebreide gesprekken met het Internationaal Olympisch Comité en met de zwembond om het starttijdstip van de Olympische zwemwedstrijden in Beijing te wijzigen. De FINA had toestemming gegeven voor zwemwedstrijden in de ochtend, iets wat volgens Van den Hoogenband negatief is voor het leveren van topprestaties. De Amerikaanse televisiezender NBC, aankoper van de uitzendrechten, wilde deze wedstrijden echter live uitzenden op een voor de Amerikanen gunstiger tijdstip. Het artikel achter de link is overigens interessant, omdat het een goede inkijk geeft in de machtsverhoudingen en de complexiteit van de situatie met betrekking tot uitzendrechten, tijdstippen en topsport.

“Eén grote corrupte zooi”
In 2009 had Van den Hoogenband vervolgens forse kritiek op het beleid van de FINA met betrekking tot de zwempakken. De nieuwe ontwikkelingen in deze pakken zorgden er immers voor dat zwemmers praktisch bleven drijven op het water, waardoor de wereldrecords werden verpulverd. Het duurde lang, te lang, voordat er een beleid van de FINA werd gevoerd op deze hulpmiddelen. Inmiddels zijn dit soort pakken streng gereguleerd, maar het beleid van de FINA en de snelheid van het ontwikkelingen hiervan schreeuwde om kritiek. Iets wat Van den Hoogenband dan ook niet naliet. Want waarom duurde het zo lang voordat er een oplossing werd gevonden door de FINA?

“Zwak bestuur. Er trekken mensen aan de touwtjes die totaal geen verstand hebben van topzwemmen.” En hij voegde fijntjes nog een ander kritiekpunt toe: “Neem nu weer het programma op het WK. Er zijn nummers op dezelfde dag geprogrammeerd die gewoon niet te combineren zijn, terwijl het ook heel makkelijk anders had gekund. Het zou mij niet verbazen als het één grote corrupte zooi is. De FINA krijgt bijvoorbeeld een stevige bijdrage van het IOC. Maar het geld komt niet terecht bij de zwemmers. Voor een WK-medaille krijg je een paar duizend euro, het is lachwekkend. Sommigen, zoals Michael Phelps, hebben hun zaakjes goed geregeld, met goede sponsors. De zwemmers worden klein gehouden. Iemand als Frédérick Bousquet (ex-wereldrecordhouder 50 vrij, red.) moet zijn Jaked-pak ook nog gewoon kopen.”

Minder is meer
In 2011 diende Van den Hoogenband een tienpuntenplan in om de zwemsport naar een hoger niveau te tillen. Dat plan werd zonder pardon terzijde geschoven. In 2013 probeerde Van den Hoogenband het nogmaals, via zijn column in De Telegraaf. Het aantal zwemnummers diende te worden gehalveerd.

“In veel andere olympische sporten zijn er sowieso veel minder kansen op eremetaal tijdens de Spelen. Less is more. Minder is meer.” (Net als bij Eurohockey).

Ook deze suggestie is niet opgevolgd.

Ezels
Het verhaal houdt hier niet op. Vorig jaar trok Van den Hoogenband ten strijde om de tijdstippen van de zwemwedstrijden van het Olympische toernooi van Rio de Janeiro in 2016 te wijzigen, net als in Beijing acht jaar eerder. Het IOC en de FINA zijn ditmaal van plan om de wedstrijden naar de late avond te verplaatsen.

“Een ezel stoot zich doorgaans niet twee keer aan dezelfde steen. De FINA is helaas de uitzondering die de regel bevestigt.”

Van den Hoogenband blijft de beleidsvoerders in het topzwemmen oproepen om het beleid te veranderen, om de sport centraler te stellen boven de commercie, maar in zijn columns lijkt hij bijna een roepende in de woestijn. Wellicht doet hij dit niet op de meest tactische wijze, maar aangezien zijn andere suggesties nooit zijn opgevolgd, snap ik zijn toonzetting wel.

Ivoren torens
Ook vandaag heeft Van den Hoogenband weer uitgehaald. In zijn column laat hij weten dat het jammer is dat er met zijn aanbevelingen uit het verleden niets is gedaan.

“Nooit meer iets van vernomen… Ja, jaren later kreeg ik via via te horen dat die verjonging in de bovenste bestuurslaag toch echt een brug te ver was. En dus werden die andere negen innovaties van tafel geveegd door diezelfde bovenste bestuurslaag.” Dus: “In de ivoren torens dronk men een glas, deed men een plas en bleef alles gewoon zoals het was.”

Betrekken beter dan negeren
Het is jammer dat de FINA niets met de aanbevelingen van Van den Hoogenband doet, en hem zelfs lijkt dood te zwijgen. Door hem te negeren, hopen ze dat Van den Hoogenband uiteindelijk zijn mond houdt. Eeuwig zonde. Wanneer een zwemicoon als Van den Hoogenband zijn visie wil inzetten om de zwemsport te verbeteren, te moderniseren en naar een hoger niveau te brengen, dan had de FINA er verstandig aan gedaan om hem hiervoor in te zetten en hem bij de organisatie te betrekken. Al het andere wanbeleid van de zwempakken, starttijdstippen, planningen en uitblijvende moderniseringen valt bijna in het niet bij het negeren van Van den Hoogenband.

Andere sportbonden, -organisaties en -bestuurders kunnen dus maar beter goed opletten wat er rond Van den Hoogenband en de FINA gebeurt. De wijze hoe de FINA met Van den Hoogenband omgaat is niet alleen respectloos en publicitair bijzonder schadelijk, maar vooral ontzettend dom.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.